(TBMM) – TBMM Genel Kurulu’nda tütün ürünlerinin zararlarının araştırılmasına ilişkin CHP önergesi görüşüldü. CHP Bursa Milletvekili Kayıhan Pala, Türkiye’nin sigara kullanımında OECD ülkeleri arasında zirveye çıktığını ve tütün endüstrisinin baskısı altında olduğunu savunurken, AK Parti Afyonkarahisar Milletvekili Hasan Arslan, sigara bırakma poliklinikleri ve denetimlerle mücadelede dünya çapında ödüller aldıklarını söyledi. CHP’nin araştırma önergesi AK Parti ve MHP oylarıyla reddedildi.
CHP, tütün ürünlerinin halk sağlığı riskinin ve bu ürünlerin tüketiminden kaynaklanan sağlık sorunlarının araştırılması amacıyla verdiği Meclis araştırması önerisi verdi. Önerinin gerekçesini açıklayan CHP Bursa Milletvekili Kayıhan Pala, “Tütünün her türü ölümcüldür. Tütün ürünlerine baktığımızda, nargile de dâhil, 250’si zehirli olmak üzere, 7 binden fazla içlerinde çoğu kanserojen olan maddenin bulunduğunu ve bunları tüketenlerin ömürlerinden en az on yıl kaybettiklerini bilimsel araştırmalar ortaya koyuyor” dedi.
“Türkiye sigara içme oranında OECD ülkeleri arasında en yüksek orana çıktı”
Kayıhan Pala, 2012 yılından sonra tütünle mücadele politikalarının zayıfladığını belirterek şu verileri paylaştı:
“2012 yılından sonra o güne kadar çok güçlü bir şekilde sürdürülen bu politikaların zayıflamaya başladığını görüyoruz. 2022 yılında bu oran yüzde 28,3’e kadar yükseldi. 2025 yılında Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanan verilere baktığımızda da maalesef her iki cinsiyette sigara içme oranı yüzde 34,8 gibi OECD ülkeleri arasında en yüksek orana çıktı. Bu oran yüzde 46,1 olarak erkeklerde, yüzde 23,6 olarak da kadınlarda gerçekleştirildi. Ülkemizde her on erkekten 4’ünün sigara içmeye başladığı bir dönemselliği maalesef yaşıyoruz.”
“Akciğer kanserlerinin yüzde 64’ü sigara içmeye bağlı”
Tütün kullanımının hastalık yüküne etkisine dikkat çeken Pala, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Türkiye’de ölümlere ve hastalık yüküne en yüksek oranda etki eden ikinci etmenin tütün kullanımı olduğunu çok net gösteriyor. Örneğin, soluk borusu, bronş ve akciğer kanserleri söz konusu olduğunda bu kanserlerin yüzde 64’ünün sigara içmeye bağlı olduğu ortaya konmuş; kalp hastalıklarında erken ölümlerin nedeni yüzde 16 ve kronik tıkayıcı akciğer hastalığında bu oran yüzde 38.”
“Elektronik sigaranın yasallaştırılmaya çalışılması asla kabul edilemez”
Yeni nesil tütün ürünlerine karşı uyarıda bulunan Pala, tütün endüstrisinin etkisine ilişkin şu eleştirileri yöneltti:
“Küresel Tütün Endüstrisi Müdahale Endeksi tarafından Türkiye, tütün endüstrisinin etkisinin en yüksek olduğu ülkelerden biri olarak son yıllarda kayıtlara geçiyor. Son haftalarda elektronik sigaranın, ısıtılmış tütün ürünlerinin yasallaştırılmaya çalışılması asla kabul edilemez. Eğer buna karşı durmazsak gençlerin bağımlılığının artması ve tütün endüstrisiyle uğraşan şirketlerin piyasadaki güçlerinin daha yüksek bir şekilde karşımıza çıkması söz konusu olabilir.”
“Türkiye tütüne karşı mücadelede lider ülke konumuna yeniden dönmelidir”
Pala, Meclis bünyesinde bir araştırma komisyonu kurulması çağrısında bulunarak sözlerini şöyle tamamladı:
“Önerimiz Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında nikotin bağımlılığı sorununu geniş çapta, tüm yönleriyle inceleyecek bir komisyonun kurulması ve Türkiye’nin tütüne karşı mücadelede Dünya Sağlık Örgütü ülkeleri arasında lider bir ülke konumuna yeniden dönmesidir. Türkiye’nin bu alanda yasal ve denetleyici adımlara ve tütün ürünü kullanımını azaltmaya yönelik yeni bir stratejik çerçeveye ihtiyacı var. Bu nedenle Meclis araştırma komisyonu kurulmasını öneriyoruz.”
Arslan: AK Parti olarak biz laf değil, icraat ürettik
Öneri üzerine AK Parti Grubu adına söz alan Afyonkarahisar Milletvekili Hasan Arslan, yapılan çalışmaları savunarak şöyle konuştu:
“AK Parti olarak biz laf değil, icraat ürettik. Türkiye, Dünya Sağlık Örgütünün önerdiği MPOWER politika paketinin tamamını mevzuatına yansıtan dünyadaki ilk ülke olmuştur. Bu kararlı duruşumuz sayesinde ülkemiz 2008’de Dünya Sağlık Örgütü Sigarayla Mücadele Ödülü’nü, 2010’da Avrupa Bölgesi Tütünle Mücadele Ödülü’nü ve 2012 Dünya Tütünsüz Günü Özel Ödülü’nü alarak uluslararası alanda örnek gösterilen bir ülke hâline gelmiştir. Bu başarı tesadüf değil, güçlü siyasi iradenin sonucudur.”
“2025 yılında 4 milyonun üzerinde denetim yaptık”
Sağlık hizmetlerindeki artışa ve denetimlere değinen Arslan, şu verileri aktardı:
“Son bir yılda 829 yeni sigara bırakma polikliniği açtık, toplam sayı yüzde 146 artışla 1.394’e ulaştı. ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı’mız yedi gün yirmi dört saat hizmet veriyor ve 2025 yılında 339 bini aşkın çağrıya cevap verdi. 81 ilde on-line sigara bırakma hizmetini başlattık. Denetimlerde de taviz vermedik, 2025 yılında 4 milyonun üzerinde denetim yaptık, çapraz denetimlerle ihlallerin üzerine kararlılıkla gittik. Dumansız hava sahasını korumak için sahadayız, masadayız, mevzuatta güçlüyüz.”
CHP’nin önerisi AK Parti ve MHP oylarıyla reddedildi.
