(ANKARA) – ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında Pekin’de yaklaşık iki saat süren zirvede, Tayvan, Orta Doğu’daki kriz, Ukrayna savaşı ve ticaret ilişkileri görüşüldü.
ABD Başkanı Donald Trump, bugün Çin Devlet Başkanı Xi Jinping tarafından Pekin’deki Halkın Büyük Salonu’nda tarafından askeri tören, bayrak sallayan çocuklar ve resmi karşılama seremonisiyle karşılandı. İki lider, kırmızı halıda tokalaşırken; Xi, törenin açılış konuşmasında, “2026 yılının Çin-ABD ilişkileri açısından tarihi bir yıl olmasını umduğunu” söyledi. Xi, “iki ülkenin rakip değil ortak olması gerektiğini” vurgulayarak, “tüm dünyanın görüşmeleri izlediğini” ifade etti.
Trump ise Xi’yi “büyük bir lider” olarak nitelendirdi ve “ABD-Çin ilişkilerinin, her zamankinden daha iyi olacağını” söyledi. Trump ayrıca, Xi ile görüşmenin “bir onur” olduğunu belirterek, “tarihin en büyük zirvesini beklediğini” ifade etti. İki lider daha sonra, ikili görüşmelerini yapmak üzere Halkın Büyük Salonu’ndan ayrıldı. Çin ve ABD medyasında yer alan haberlere göre ikili görüşme, beklenenden uzun olarak yaklaşık iki saat sürdü ve planlanan sürenin ötesine geçti.
TAYVAN KONUSU ZİRVENİN ANA GÜNDEMLERİNDEN BİRİSİ
Görüşmenin ana gündem maddelerinden birinin “Tayvan” olduğu belirtildi. Çin Devlet Başkanı Xi, ABD Başkanı Trump ile görüşmesinde Tayvan konusunu “Çin-ABD ilişkilerindeki en önemli mesele” olarak tanımladı. Çin devlet medyası, “Xi’nin Tayvan konusunda yanlış adımların iki ülkeyi çatışma ve hatta doğrudan karşı karşıya gelme riskine sürükleyebileceği uyarısında bulunduğunu” aktardı.
Çin’in resmi haber ajansı Xinhua’ya göre Xi, “Tayvan meselesinin uygun şekilde ele alınması halinde Çin ile ABD’nin istikrarlı ilişkiler sürdürebileceğini” söyledi. Xi, “aksi durumda ise iki ülke arasındaki ilişkilerin ciddi biçimde zarar görebileceğini” ifade etti. Xi ayrıca, “Tayvan’ın bağımsızlığı ile Tayvan Boğazı’ndaki barışın ateş ile su kadar bağdaşmaz olduğunu” belirterek, “boğazdaki istikrarın Çin ile ABD arasındaki en büyük ortak zemin olduğunu” kaydetti.
Batı medyasının aktardığına göre ise Tayvan hükümeti Sözcüsü Michelle Lee, Pekin’deki zirveyi yakından takip ettiklerini belirterek ABD’nin Tayvan’a verdiği desteği yinelemesinden dolayı minnettar olduklarını söyledi.
ORTA DOĞU VE UKRAYNA DA GÖRÜŞÜLDÜ
Çin Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre Xi ile Trump, Tayvan meselesinin yanı sıra Orta Doğu’daki gelişmeler, Ukrayna savaşı ve Kore Yarımadası dahil olmak üzere önemli uluslararası ve bölgesel konularda görüş alışverişinde bulundu. Açıklamada, “iki liderin Çin ile ABD arasında yapıcı, stratejik ve istikrarlı ilişkiler kurulması konusunda mutabakata vardığı” belirtildi. Pekin yönetimi, bu yaklaşımın önümüzdeki yıllarda iki ülke ilişkilerine yön vereceğini ifade etti.
Xi’nin görüşmede, ekonomi ve ticaret alanındaki temasların “genel olarak dengeli ve olumlu sonuçlar verdiğini söylediği ve tarafların zor kazanılmış olumlu ivmeyi koruması gerektiğini vurguladığı” aktarıldı.
ABD’Lİ ŞİRKETLERE ÇİN MESAJI
Zirvenin ardından Xi, ABD’li iş insanlarıyla da bir araya geldi. Çin devlet medyasının haberlerine göre Trump, beraberindeki iş insanlarını Xi’ye “Amerikan iş dünyasının seçkin temsilcileri” olarak tanıtarak, Çin’e saygı duyduklarını söyledi. Trump’ın heyetinde Apple CEO’su Tim Cook, Nvidia CEO’su Jensen Huang, ayrıca BlackRock, Boeing, Citigroup ve Goldman Sachs yöneticilerinin de bulunduğu belirtildi.
Xi ise Amerikan şirketlerinin Çin’in reform ve dışa açılma sürecinde önemli rol oynadığını belirterek karşılıklı faydaya dayalı iş birliğini desteklediklerini ifade etti. Xi, “ABD şirketlerinin Çin’de daha geniş fırsatlar bulacağını” söyledi.
TRUMP VE XI CENNET TAPINAĞI’NI ZİYARET ETTİ
İki lider, görüşmelerin ardından Pekin’in merkezindeki UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan yaklaşık 600 yıllık Cennet Tapınağı’nı ziyaret etti. Tapınak önünde gazetecilere konuşan Trump, görüşmeleri “harika” olarak nitelendirerek, “Harika bir yer, inanılmaz. Çin çok güzel” dedi.
Trump, gazetecilerin Tayvan konusuna ilişkin sorularını ise yanıtlamadı.
Trump’ın onuruna akşam saatlerinde resmi devlet yemeği düzenlenmesi bekleniyor.
