HABER: Olcay AYDİLEK
ANKARA – Türkiye’nin, önemli kömür üretim merkezi Soma, büyük bir işsizlik dalgasının eşiğine geldi. Soma’da, 4 bin 200 çalışanı ile İmbat Madencilik ve 2 bini aşkın çalışanı ile Koç Holding’in maden şirketi Demir Export, son yıllarda zarar üzerine zarar yazıyor. İmbat Madencilik’in, bankalara yüklü miktarda borcu bulunuyor. Şirket, ipotek açmazı ve finansal güçlüklerle boğuşarak faaliyetlerini sürdürmeye çalışıyor. Şirket, çalışanlarının maaşlarını gecikmelerle ödüyor. Aylık 100 milyon TL zarar ettiği belirtilen Demir Export ve ortağı Fernas, yıl sonunda üretimi durdurmayı planlıyor.
Soma’da, madencilik şirketlerini zarara sürükleyen süreç, Konya Şeker’in (TORKU) sahibi olduğu Soma B Termik Santrali’nin borç sarmalına girmesiyle başladı. Buna ek olarak, son yıllarda maliyetleri de hızla artan maden şirketlerinin, ithal kömürün de yarattığı baskıyla finansal yapıları daha da bozuldu. Gelirleri sınırlı artarken, giderleri katlanan şirketlerin zararı her yıl daha da büyüdü.
SOMA B İÇİN KÖMÜR SÖZLEŞMESİ
Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) Genel Müdürlüğü, Koç Holding’in madencilik şirketi Demir Export-Fernas ortaklığı ile İmbat Madencilik’le Soma B’ye elektrik üretimi amaçlı kömür sağlamak üzere bir sözleşme imzaladı.
Sözleşmelerde, (formülle güncellenen) belli bir fiyattan, belli bir dönem için santralda elektrik üretim sürekliliğini sağlayacak miktarda kömür alımı öngörüldü.
Konya Şeker, TKİ’ye, elektrik üretiminde kullanmak üzere aldığı kömürün parasını ödeyemedi. Konya Şeker’in borcu, faiziyle birlikte 20 milyar TL’yi aştı.
SÖZLEŞMELER İPTAL EDİLDİ
TKİ, Soma B Termik Santrali’nde elektrik üretimin durma noktasına gelmesi üzerine Koç-Fernas ve İmbat Madencilik’ten kömür alımını durdurdu. Sözleşmeler, iptal edildi.
Koç-Fernas ortaklığı, sözleşmede öngörülen fiyat ve de alım koşullarının yerine getirilmediği gerekçesiyle yargıya başvurdu. Bu süreç devam ediyor.
İMBAT MADENCİLİK’TE FİNANSAL SORUN BÜYÜYOR
İmbat Madencilik’in, 4 bin 200 dolayında çalışanı bulunuyor. Firma, 2025 yılını yaklaşık 3 milyar TL düzeyinde zararla kapattı. İmbat Madencilik’in, bankalara, çok yüklü miktarda borcu bulunuyor. Şirket, ipotek açmazı ve finansal güçlüklerle boğuşarak faaliyetlerini sürdürmeye çalışıyor. Şirket, çalışanların maaşlarını gecikmelerle ödüyor. Çalışanlar, haklarını almak için zaman zaman eylem yapıyor.
KOÇ’UN YIL SONU ÜRETİMİ DURDURMA PLANI
Koç-Fernas ortaklığının, her ay 100 milyon TL dolayında zarar ettiği, bu nedenle yıl sonunda işletmeyi tasfiye etmeyi planladığı ifade ediliyor.
Koç Holding’e yakın kaynaklar, ANKA Haber Ajansı’nın sorusu üzerine, “Şu anda üretimimiz devam ediyor. Ancak, yıl sonunda gelişmelere göre tasfiye planı devreye konulabilir” dedi.
YENİ BİR TEŞVİK PAKETİ
Madencilik sektörü temsilcileri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın bir teşvik paketi üzerinde çalıştığını söyledi. Sektör temsilcileri, asgari ücrete endeksli olarak yer altı maden işçisi başına verilen ve yıllar içinde azalarak yüzde 25’e düşen desteğe işaret ederek, “Bu desteğin devam etmesi ve 2027 yılında yüzde 50’ye çıkartılması üzerinde çalışma olduğunu duyuyoruz” diye konuştu.
